Լավագույնը հարաբերությունների և սիրո մասին: Ռեալ ժամանակի պայմաններում:

Օրվա ռեժիմ, քուն և առողջություն

Ռեժի՞մ … Մի քիչ տարօրինակ է հնչում ժամանակակից երիտասարդի համար: Բայց, երբ հասկանաս, թե ինչ է դա նշանակում իրականում, կհամոզվես, որ բավականին օգտակար բան է:

Դու հաստատ լսած կլինես օրվա ռեժիմի մասին: Փորձենք բացատրել, թե ինչ դեր է խաղում այն մեր առօրյայում:

Ռեժիմը բառացի` լատիներենից (regimen)  նշանակում է` «կառավարում, ղեկավարում»:

Երբ ասում են օրվա ռեժիմ, նկատի ունեն օրը պլանավորել` բաշխելով և հաջորդելով առօրյա գործողությունները կամ զբաղմունքները, և ըստ պլանավորածի` օրվա որոշակի ժամերին անել տարբեր գործեր: Ռեժիմը ներառում է որոշակի ժամերին սնունդ ընդունելը (լավ է նորնալ մարսողության համար), մոտավորապես նույն ժամին քնելը, մտավոր և ֆիզիկական աշխատանքը հաջորդելը (օրինակ` դաս պատրաստելուց հետո մի քիչ զբոսնել, գնալ պարի կամ սպորտային պարապմունքի), և ամենակարևորը` պահպանել այդ կանոններն ամեն օր:

Իրականում օրվա ռեժիմին հետևելն օգտակար բան է, դա կանոնակարգում և հեշտացնում է առօրվա տարբեր գործերի և հանձնարարությունների կատարումը և թույլ է տալիս ունենալ ազատ ժամանակ: Այն դպրոցականները և երիտասարդները, ովքեր իրենց ազատ ժամանակն ամբողջությամբ անցկացնում են հեռուստացույցի և համակարգչի առջև, ճիշտ չեն վարվում: Ապացուցված է, որ մտավոր աշխատանքից հանգստանալու ամենալավ տարբերակը ֆիզիկական աշխատանքն է, վարժանքը կամ ցանկացած ֆիզիկական ակտիվությունը, օրինակ` մարմնամարզությունը, պարը կամ զբոսանքը մաքուր օդին:

Այժմ խոսենք քնի մասին:

Առանց քնի հնարավոր չէ ապրել, և մարդն իր կյանքի մոտ մեկ երրորդն անց է կացնում քնելով: Հիշենք, որ մարդուն քնից զրկելը կիրառվում էր որպես տանջանքի դաժանագույն մեթոդներից մեկը: Սակայն մեզանից քչերն են լուրջ ուշադրություն դարձնում քնի ռեժիմին և հաճախ չեն էլ պատկերացնում առողջության և բարեկեցության գործում քնի ունեցած հսկայական դերը:

Լիարժեք քունը հատկապես դպրոցականի և ուսանողի առողջության և աշխատունակության կարևոր նախապայմանն է: Այն օգնում է օրգանիզմի տարբեր հյուսվածքներին և բջիջներին վերականգնվել և հատկապես կարևոր է ուղեղի գործունեության համար: Ոչ բավարար քունը առաջացնում է հոգնածություն, վատ տրամադրություն, ուշադրությունը պահպանելու և կենտրոնանալու դժվարություններ, խանգարում է նորմալ շփումը, իսկ որոշ մարդկանց մոտ կապված է քաշի ավելացման հետ և նույնիսկ նպաստում է առողջական խնդիրների ի հայտ գալուն:

Թեև քնի պահանջն անհատական է, բայց կան որոշակի միջինացված ցուցանիշներ: Սովորաբար բարձր դասարանցիներին խորհուրդ է տրվում ապահովել առնվազն 9-10 ժամ տևողությամբ քնի ռեժիմ և ձևավորել նույն ժամին քուն մտնելու սովորույթը: Չէ՞ որ դպրոցականը բավականին ծանրաբեռնված է դասերով, տնային առաջադրանքներով, արտադպրոցական պարապմունքներով: Դրան գումարվում է նաև սթրեսը, դեռահասության տարիքի հորմոնալ փոփոխությունները…

Ուրեմն, կարևորի՛ր քո քունը:

Իսկ եթե ունես քնելու հետ կապված դժվարություններ, հետևիր հետևյալ պարզ խորհուրդներին.

  • եղիր ակտիվ օրվա ընթացքում, կատարիր ֆիզիկական վարժություններ (իհարկե, ոչ` անմիջապես քնելուց առաջ):
  • Զերծ մնա ալկոհոլային խմիչքներից:
  • Մաղթիր «բարի գիշեր» էլեկտրոնային միջոցներին և տարբեր գաջեթներին: Ննջասենյակում ցանկալի չէ ունենալ հեռուսատացույց և համակարգիչ, հեռախոսը պետք է անջատել և հնարավորության դեպքում` առհասարակ մթեցնել և ձայնամեկուսացնել սենյակը: Բոլոր էլեկտրոնային միջոցները օժտված են նյարդային համակարգն ակտիվացնելու հատկությամբ: Աշխատող համակարգչի կամ հեռախոսի արձակած լույսը խանգարում է օրգանիզմում հատուկ հորմոնի` մելատոնինի արտադրությունը, որը բացի քունը կարգավորելուց շատ կարևոր է նաև լավ առողջական վիճակի համար:
  • Պահպանիր քնի «ռիտուալ», այն է` առօրյա, սովորույթ դարձած նույն գործողություններ. քնել նույն ժամին, քնելուց առաջ կատարել որոշակի, ըստ անձնական նախասիրությունների, հաճելի և հանգստացնող գործողություններ` գիրք կարդալ, զբոսնել շան հետ, գրառում անել անձնական օրագրում, լսել հանգիստ երաժշտություն, կատարել յոգայի վարժություններ և այլն:
  • Քեզ տրամադրիր խորը և հանգիստ քնի, մի անհանգստացիր և մի մտածիր, թե այս գիշեր կրկին լավ չես քնելու:

Եթե խիստ հոգնածություն ես զգում, ապա կարող ես կարճատև քնի մեջ մտնել նաև ցերեկվա ժամերին, դասերից հետո, հատկապես ամառվա շոգ եղանակին: Չէ՞ որ այդպես անում են մի շարք հարավային երկրներում, որտեղ ցերեկվա ժամերին, ճաշից հետո, հատկացվում է որոշակի ժամանակ կարճատև քնի կամ հանգստի համար (սիեստա): Ինչևէ, նկատի ունեցիր, որ ցերեկվա քունը չպետք է խանգարի կամ կրճատի գիշերվա քնի տևողությունը:

Մասնագետների կարծիքով մինչև կեսկիշեր քնելն ավելի օգտակար է լիարժեք հանգստանալու, առողջ և առույգ լինելու համար: Ի դեպ, ցանկալի է չխախտել քնելու ռեժիմը նաև շաբաթ-կիրակի և հանգստյան օրերին: Ժողովրդական իմաստությունն ասում է. «որպեսզի մարդը լավ աշխատի, պետք է լավ քնի»:

Այնուամենայնիվ, եթե ունես քնելու հետ կապված խնդիրներ, որոնք  երկար են շարունակվում և չեն անցնում վերը նշված պարզ խորհուրդներից, պարտադիր այցելիր բժշկի:

Նկարները վերցրել ենք այստեղից և այստեղից: