Լավագույնը հարաբերությունների և սիրո մասին: Ռեալ ժամանակի պայմաններում:

Գիրություն (ճարպակալում)

Ժամանակակից մարդկության առջև ծառացած կարևորագույն առողջապահական խնդիրներից է բնակչության աճող գիրացումը: Ցավոք, երեխաները և երիտասարդները հետ չեն մնում նման միտումներից: Փորձենք պարզել, թե ի՞նչ է ճարպակալումը. հիվանդությու՞ն, թե՞ մարդու առանձնահատուկ արտաքին:

Դեռ հին ժամանակներից ավելցուկային քաշի նկատմամբ վերաբերմունքը եղել է երկակի. ոմանք կարծել են, որ դա շատակերության հետևանք է, ոմանք էլ համարել են «առողջության» դրսևորում:

Իսկ ինչո՞վ է վտանգավոր գիրությունը: Մասնագետների կարծիքը միանշանակ է. գիրությունը զուտ արտաքինի պրոբլեմ չէ, այլ` քրոնիկական հիվանդություն, հատկապես երբ ճարպակալումն առաջացնում է օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեության խանգարում, դժվարացնում է առօրյա կյանքը, ծանր դեպքերում` նույնիսկ ինքնասպասարկումը (գնալ խանութ, ինքնուրույն հագնվել, լվացվել, զուգարանից օգտվել, լողանալ և այլն): Ապացուցված է, որ գիրությունը զգալիորեն բարձրացնում է մի շարք վտանգավոր հիվանդությունների զարգացման ռիսկը: 🙁

Գիրությունը ուղեկցվում է առողջական տարբեր խնդիրներով (և ոչ միայն առողջական): Հատկապես որովայնի (փորի) շրջանում ավելցուկային ճարպի կուտակումը հանդիսանում է շաքարախտի, սիրտանոթային և մի շարք այլ հիվանդությունների զարգացման ռիսկի գործոն: Բացի այդ, գեր մարդիկ հաճախ հոգեբանական խնդիրներ, սթրեսներ ու սոցիալական դժվարություններ են ունենում, երբեմն էլ ենթարկվում են ծաղրանքի: 🙁

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մանկության և դեռահասության գիրությունը կապված է մեծահասակ տարիքի գիրության հետ. գեր դեռահասների 80%  ունենում է գիրություն  նաև մեծահասակ  տարիքում:

Գիրությունը արտահայտվում է ենթամաշկում (մաշկի տակ) և տարբեր այլ հյուսվածքներում ճարպի ավելցուկային կուտակմամբ: Այն մարդու կողմից սննդի հետ ընդունած և օրգանիզմի ծախսած կալորիաների դիսբալանսի հետևանք է:

Այսինքն, մարդն ընդունում է ավելի շատ կալորիաներ, քան ծախսում է, և առաջացած ավելցուկը կուտակվում է ճարպի ձևով: Սխալ սնվելու դեպքում, երբ ճարպերի և շաքարի ընդունումը չափից ավել է, առաջանում են նյութափոխանակության խանգարումներ: 🙁

Գիրությունը հիմնականում կապված է ժառանգական, կենսակերպի և միջավայրի գործոնների հետ, որոնցից է, օրինակ, ընտանիքի անառողջ սննդային վարքագիծը, երբ օգտագործվում է քիչ բանջարեղեն, մրգեր և սպիտակուցով հարուստ սնունդ, չարաշահվում է անառողջ, ճարպերով և պարզ ածխաջրատներով հարուստ սնունդը, քաղցրավենիքը և քաղցր գազավորված ըմպելիքները:

Ավելի հազվադեպ գիրությունը պայմանավորված է տարբեր էնդոկրին, գենետիկ և այլ հիվանդություններով:

Որո՞նք են գիրության ռիսկի (նպաստող) գործոնները: +

Երբեմն գեր երեխաների սեռական հասունացումն ավելի վաղ է տեղի ունենում, տղաների մոտ` հաճախ ավելի ուշ: Ավելորդ քաշ ունեցող աղջկա կուրծքը կարող է մեծ լինել, համեմատած դասընկերուհիների հետ: Խոշոր, իրենց տարիքից ավելի հասուն երևացող աղջիկները կարող են անհարկի ուշադրության առարկա դառնալ ավելի մեծ տարիքի տղաների և տղամարդկանց կողմից:

Ինչպե՞ս որոշել գիրության կամ ավելցուկային քաշի առկայությունը: +

Ավելցուկային քաշից և հատկապես ճարպակալումից ազատվելը հեշտ գործ չէ. կանխարգելումը և բուժումը պետք է սկսել հնարավորինս շուտ, չսպասելով խնդրի խորացմանը: Ավելցուկային քաշի դեպքում ճիշտ կենսակերպի վարումը ունի ոչ միայն բուժական, այլև գեղագիտական նպատակ, ինչը խիստ կարևոր է մարդու ինքնավստահության համար:

Ավելցուկային քաշի կանխարգելման համար հետևի′ր 5-2-1-0 կանոններին :

Բուժման հիմնական սկզբունքներն են` սննդակարգի և ռեժիմի շտկում, ֆիզիկական ակտիվության բարձրացում,  ամբողջ ընտանիքի կենսակերպի և սննդային վարքագծի  փոփոխություն: Հաճախ պահանջվում է մասնագիտական միջամտություն:

Հիշի′ր, որ չի կարելի դիմել ինքնաբուժման կասկածելի և վտանգավոր եղանակների: Պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետների հետ:

Հատկապես վտանգավոր են տարատեսակ խոտաբույսերը, նիհարեցնող թեյերն ու հաբերը: Դա կարող է բերել բավականին ծանր հետևանքների: Սննդակարգի հիմքում պետք է լինի հաշվեկշռված (բալանսավորված) սնուցումը և ոչ` կասկածելի ծագման դիետաները կամ հաբերը: Կարևոր է հիշել` քաշը պետք է իջեցնել դանդաղ և զգույշ` 3-6 ամսվա ընթացքում:

Քաշի վերահսկման նպատակով անհրաժեշտ է սահմանափակել բարձր կալորիականություն ունեցող մթերքների, հատկապես շաքարի, կարտոֆիլի, սպիտակ հացի և հացաբուլկեղենի, կենդանական ծագման ճարպերի քանակը: Փոխարենը պետք է ավելացնել ցածր կալորիականություն ունեցող մթերքները (բանջարեղեն, լոբազգիներ, որոշ մրգեր, անյուղ միս, ցածր յուղայնություն ունեցող կաթնամթերք): Խորհուրդ է տրվում սնվել հաճախակի, բայց փոքր չափաբաժիններով: Նախաճաշի ընդունումը պարտադիր է, քանի որ չնախաճաշող դեռահասները օրվա ընթացքում օգտագործում են ավելի շատ անառողջ սնունդ: Պետք է սահմանափակել կերակրի աղը, շաքարը և հատկապես` քաղցր ըմպելիքները, փոխարենը խմել սովորական ջուր:

Հետևի′ր քո մարմնին և եղի′ր առողջ:

 

Նկարը գտել ենք այստեղ:

 

Կազմեց Ե.Մովսեսյանը: