Լավագույնը հարաբերությունների և սիրո մասին: Ռեալ ժամանակի պայմաններում:

Գիրություն (ճարպակալում)

Ժամանակակից մարդկության առջև ծառացած կարևորագույն առողջապահական խնդիրներից է բնակչության աճող գիրացումը: Երեխաները և երիտասարդները հետ չեն մնում նման միտումներից` ԱՄՆ-ում 2-19 տ. երեխաների շրջանում գիրության տարածվածությունը կազմում է 17%, դեռահասների շրջանում՝ 20%: Փորձենք պարզել, թե ի՞նչ է ճարպակալումը. հիվանդությու՞ն, թե՞ մարդու առանձնահատուկ արտաքին:

Դեռ հին ժամանակներից ավելցուկային քաշի նկատմամբ վերաբերմունքը եղել է երկակի. ոմանք կարծել են, որ դա շատակերության հետևանք է, ոմանք էլ համարել են «առողջության» դրսևորում: Իսկ ինչո՞վ է վտանգավոր գիրությունը: Մասնագետների կարծիքը միանշանակ է. գիրությունը զուտ արտաքինի պրոբլեմ չէ, այլ`  քրոնիկական հիվանդություն, հատկապես երբ մարդը ոչ թե մի փոքր «թմբլիկ է», այլ ունի հիվանդագին ճարպակալում, որը խանգարում է օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեությունը, դժվարացնում է առօրյա կյանքը, նույնիսկ ինքնասպասարկումը (գնալ խանութ, հագնվել, լվացվել, զուգարանից օգտվել, լողանալ և այլն): Գիրությունը զգալիորեն բարձրացնում է մի շարք վտանգավոր հիվանդությունների զարգացման ռիսկը:

Գիրությունն ուղեկցվում է առողջական տարբեր խնդիրների բարձր վտանգով: Հատկապես որովայնի (փորի) շրջանում ավելցուկային ճարպի կուտակումը հանդիսանում է շաքարախտի, սիրտանոթային և մի շարք այլ հիվանդությունների զարգացման ռիսկի գործոն: Բացի այդ, գեր մարդիկ հաճախ հոգեբանական խնդիրներ, սթրեսներ ու սոցիալական դժվարություններ են ունենում, երբեմն էլ ենթարկվում են ծաղրանքի:

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մանկության և դեռահասության գիրությունը կապված է մեծահասակ տարիքի գիրության հետ. գեր դեռահասների 80%  ունենում  է  գիրություն  նաև մեծահասակ  տարիքում:

Գիրությունը արտահայտվում է ենթամաշկում (մաշկի տակ) և տարբեր այլ հյուսվածքներում ճարպի ավելցուկային կուտակմամբ: Այն մարդու կողմից սննդի հետ ընդունած և օրգանիզմի ծախսած կալորիաների դիսբալանսի հետևանք է: Այսինքն, մարդն ընդունում է ավելի շատ կալորիաներ, քան ծախսում է, և առաջացած ավելցուկը կուտակվում է ճարպի ձևով: Սխալ սնվելու դեպքում, երբ ճարպերի և շաքարի ընդունումը չափից ավել է, առաջանում են նյութափոխանակության խանգարումներ:

Գիրությունը հիմնականում կապված է ժառանգական, կենսակերպի և միջավայրի գործոնների հետ, որոնցից է, օրինակ, ընտանիքի անառողջ սննդային վարքագիծը, երբ օգտագործվում է քիչ բանջարեղեն, մրգեր և սպիտակուցով հարուստ սնունդ, չարաշահվում է անառողջ, ճարպերով և ածխաջրատներով հարուստ սնունդը, քաղցրավենիքը և քաղցր գազավորված ըմպելիքները: Երեխաներին և դեռահասներին ավելի բնորոշ է ժառանգական գործոններով և կենսակերպով պայմանավորված գիրությունը: Ավելի հազվադեպ այն պայմանավորված է տարբեր էնդոկրին, գենետիկ և այլ հիվանդություններով:

Որո՞նք են գիրության ռիսկի (նպաստող) գործոնները: +

Երբեմն գեր երեխաների սեռական հասունացումն ավելի վաղ է տեղի ունենում, և ավելորդ քաշ ունեցող աղջկա կուրծքը կարող է մեծ լինել, համեմատած դասընկերուհիների հետ: Խոշոր, իրենց տարիքից ավելի հասուն երևացող աղջիկները կարող են անհարկի ուշադրության առարկա դառնալ ավելի մեծ տարիքի տղաների և տղամարդկանց կողմից, և պետք է ավելի զգոն լինեն և խուսափեն տհաճ իրավիճակներում հայտնվելու առիթներից:

Ինչպե՞ս որոշել գիրության կամ ավելցուկային քաշի առկայությունը: +

Ավելցուկային քաշից և հատկապես ճարպակալումից ազատվելը հեշտ գործ չէ. բուժումը պետք է սկսել հնարավորինս շուտ, չսպասելով խնդրի խորացմանը: Ավելցուկային քաշի դեպքում ճիշտ կենսակերպի վարումը ունի ոչ միայն բուժական, այլև գեղագիտական նպատակ, ինչը խիստ կարևոր է մարդու ինքնավստահության համար: Հիմնական սկզբունքներն են` սննդակարգի շտկում, ֆիզիկական  ակտիվության բարձրացում, ամբողջ ընտանիքի կենսակերպի և սննդային վարքագծի փոփոխություն: Հաճախ պահանջվում է մասնագիտական միջամտություն:

Հիշի′ր, որ չի կարելի դիմել ինքնաբուժման կասկածելի և վտանգավոր եղանակների: Պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետների հետ:

Հատկապես վտանգավոր են տարատեսակ խոտաբույսերը, նիհարեցնող թեյերն ու հաբերը: Դա կարող է բերել բավականին ծանր հետևանքների: Սննդակարգի հիմքում պետք է լինի հաշվեկշռված (բալանսավորված) սնուցումը և ոչ` կասկածելի ծագման դիետաները: Կարևոր է հիշել` քաշը պետք է իջեցնել դանդաղ և զգույշ` 3-6 ամսվա ընթացքում:

Քաշի վերահսկման նպատակով անհրաժեշտ է սահմանափակել բարձր կալորիականություն ունեցող մթերքների, հատկապես շաքարի, կարտոֆիլի, սպիտակ հացի և հացաբուլկեղենի, կենդանական ծագման ճարպերի քանակը: Փոխարենը պետք է ավելացնել ցածր կալորիականություն ունեցող մթերքները (բանջարեղեն, լոբազգիներ, որոշ մրգեր, անյուղ միս, ցածր յուղայնություն ունեցող կաթնամթերք): Խորհուրդ է տրվում սնվել հաճախակի, բայց փոքր բաժիններով: Նախաճաշի ընդունումը պարտադիր է, քանի որ չնախաճաշող դեռահասները օրվա ընթացքում օգտագործում են ավելի շատ անառողջ սնունդ: Պետք է սահմանափակել կերակրի աղը, շաքարը և հատկապես` քաղցր ըմպելիքները, փոխարենը խմել սովորական ջուր:

Զբաղվիր քո մարմնով և եղի′ր առողջ:

 

Նկարը գտել ենք այստեղ: