Լավագույնը հարաբերությունների և սիրո մասին: Ռեալ ժամանակի պայմաններում:

Ինքնատիրապետման գաղտնիքները

Քեզ հետ երբևէ պատահե՞լ է, որ մեկ րոպե առաջ կարծես ամեն ինչ նորմալ էր, իսկ մի ակնթարթ հետո դու արդեն քեզ հազիվ ես պահում, որպեսզի «ափերից դուրս չգաս», չբղավես կամ բաժակդ չշպրտես ինչ-որ մեկի ուղղությամբ, ով քեզ հակառակ բան է ասել: Իսկ այդ թեժ պահին հնչող «հանգստացի՛ր» կամ «մի՛ջղայնացիր» բառերը քեզ էլ ավելի են զայրացնում կամ վշտացնում: Կարդա այն մասին, թե ինչու է դա պատահում և թե ինչ անել:

Հորմոններ, հենց դրանք են հանդիսանում դեռահասների տրամադրության կտրուկ փոփոխությունների պատճառը: Դեռահասության տարիքում տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին հաստատ լսած կլինես:

Տիրապետել ինքդ քեզ և վերահսկել հույզերը (էմոցիաները) շատ դժվար է լինում, նամանավանդ, որ երբեմն քեզ լավ չես զգում: Իսկ եթե ավելացնենք քո դասերի և քննությունների հետ կապված սթրեսները, գնահատականների պատճառով ծնողների ճնշումը, ընկերներիցդ պակաս չլինելու և նրանց սպասումներին համապատասխանելու, հասակակիցների կողմից ճանաչված և հարգված լինելու ձգտումը և լիքը այլ պրոբլեմներ…. Այդպիսի պայմաններում հանգիստ մնալ հնարավոր չէ: Նման իրավիճակի հետևանքը կոնֆլիկտներն են: Քեզ կարող է թվալ, որ ցանկացած վեճ հարաբերությունների և ամեն ինչի վերջն է, քեզ չսիրելու նշանը և նման այլ բաներ: Բայց իրականում վեճերը և կոնֆլիկտները ամեն մարդու կյանքի անբաժան մասն են, անկախ տարիքից, սեռից, մաշկի գույնից կամ բնակության վայրից:

Կոնֆլիկտը առաջանում է, երբ տեղի է ունենում մարդկանց շահերի բախում: Երբեմն կոնֆլիկտը կարող է բերել և դրական փոփոխությունների` ոչ միայն մեկ մարդու, այլ նաև մյուսների համար: Սակայն, այդ նպատակով պետք է կարողանալ լուծել կոնֆլիկտները և անել դա կոնստրուկտիվ (հիմնավոր կերպով):

Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս հետևել կոնֆլիկտների և վեճերի արդյունավետ լուծման 9 կանոններին: Դրանք են.

Կանոն 1: Ընդունիր, որ վեճն իրականություն է: Դրանից փախչել չի ստացվի: Ջայլամի պես գլուխն ավազի մեջ թաքցնելով` դու բոլորովին էլ խնդիրը չես լուծի:

head in sand
Կանոն 2: Խնդիրն ինքն իրեն չի անհետանա, այն, միևնույն է, հարկավոր կլինի լուծել որոշ ժամանակ անց: Այդ պարագայում կարևոր է արտահայտել քո զգացմունքներն իրավիճակի կամ վիճահարույց հարցի վերաբերյալ: Քո հույզերն ու զգացմունքները թաքցնելը լավագույն տարբերակ չէ: Ժամանակի հետ դրանք, միևնույնը, դուրս կգան, և դա կարող է տեղի ունենալ քո և ուրիշների համար շատ անսպասելի պահին: Այդ պատճառով խոսիր քեզ հուզող հարցերի մասին, արտահայտվիր, բայց մի՛ բղավիր և վիրավորական բաներ մի՛ ասա: Մի քիչ սառելուց և կրքերի հանդարտվելուց հետո դու արդեն պատրաստ կլինես նորմալ, կոնստրուկտիվ երկխոսության:

Կանոն 3: Սովորիր լուծել պրոբլեմը և ոչ թե ուղղել կամ, էլ ավելի վատ, վրեժ լուծել մարդուց: Կոնֆլիկտն առաջանում է վիճելի հարցի կամ դժվար իրավիճակի և ոչ թե մարդու պատճառով: Այդ պատճառով մի՛ անձնավորիր պրոբլեմը:

Կանոն 4: Ցուցաբերի՛ր հարգանք: Լսի՛ր ուրիշին: Ուշադիր լսելով` դու կհասկանաս, թե ինչումն է մարդու շահը, ինչն է իրեն անհանգստացնում, հուզում կամ ինչը չի բավարարում: Ծնողներին կամ ուսուցիչներին լսելն երբեմն ձանձրալի է, բայց իրավիճակից անընդհատ խուսափելով` ոչ մի պրոբլեմ չես լուծի:

can't hear you
Կանոն 5: Աշխատիր լինել ինքնավստահ և ինքդ քեզ տիրապետող, կարծիքդ արտահայտիր վստահ և հանգիստ` հիշելով նաև 4-րդ կանոնը (հարգանք` զրուցակցի հանդեպ): Կոնֆլիկտների լուծման ժամանակ ո՛չ պասիվ (վիրավորվածի) դիրքը, ո՛չ էլ բուռն արձագանքը չեն օգնի:

Վստահ ինքնատիրապետումը (assertiveness) այն վարքագիծն է, որը համադրում է ներքին ուժը և ուրիշների նկատմամբ հարգանքը: Դա արտաքին ճնշման պայմաններում սեփական շահերը և սեփական վարքագիծը ճիշտ, կոռեկտ ձևով պաշտպանելու ունակություն է, ինչ-որ բան չբավարարելու դեպքում հանգիստ «ոչ» պատասխանելու կարողությունը և սոցիալապես ընդունելի եղանակով սեփական շահերի արդյունավետ պաշտպանությունը:

Կանոն 6: Սովորիր համաձայնության գալ: Գտիր շփման եզրեր, որպեսզի բոլոր կողմերի շահերը ոչ միայն բարձրաձայնվեն, այլ նաև հաշվի առնվեն: Այդ պարագայում բոլոր կողմերը կշահեն: Համաձայնության գալու կարողությունն ամենակարևոր հմտությունն է, որը կօգնի քեզ ինչպես ներկայում, այնպես էլ հետագայում:

Կանոն 7: Մտածիր ներկա ժամանակով, լուծիր այն, ինչ կատարվում է տվյալ պահին: Մի՛ հիշիր անցած վիրավորանքները և տարաձայնությունները: Դա էլ ավելի կխորացնի կոնֆլիկտը:

Կանոն 8: Աշխատիր հասկանալ քո ընդդիմախոսին` քեզ պատկերացրու նրա տեղում: Ուշադիր վերլուծիր իրավիճակը տարբեր կողմերից և տեսակետներից, ոչ միայն քո սեփական պատկերացումներից ելնելով:

think
Կանոն 9: Սովորիր ներողություն խնդրել: Կանգնիր հայելու առջև և վարժվիր, եթե դա քեզ անհրաժեշտ է: Եթե դու սխալ ես, պետք է կարողանաս դա ընդունել: Հիշի՛ր, որ ներողություն են խնդրում ոչ թե թույլ, այլ ուժեղ մարդիկ: «Ներողություն» շատ պարզ թվացող բառը իսկական հրաշքներ է գործում:

Թվարկած կանոնները կօգնեն ոչ միայն լուծել վեճերը ներկա պահին, այլ նաև օգտակար կլինեն հետագայում` սիրած մարդու, շրջապատողների կամ ընկերների, ուսանողական տարիներին համախմբեցիների կամ աշխատանքային գործընկերների հետ հարաբերություններ կառուցելիս:

Իսկ հորմոնները ժամանակի ընթացքում կհանդարտվեն, հավատա՛: Եվ քո տրամադրությունը կդառնա ավելի կայուն: Բայց միևնույնը, այդ ժամանակ ևս կոնֆլիկտների և վեճերի լուծման հմտություններն ավելորդ չեն լինի: Եվ նույնիսկ եթե քո մոտ ամեն ինչ շատ լավ և հարթ լինի, դու միշտ կարող ես կիսվել այս խորհուրդներով քո ընկերների և նույնիսկ մեծահասակների հետ 🙂 :

Այս հոդվածի համար որոշ խորհուրդներ գտել ենք այս կայքում:

Իսկ ֆոտոն այստեղ: